FELSEFELOG

  Dilbilimci David Adger, Facebook'un sohbet botları deneyi üzerine, yapay zekanın insan dillerini anlaması ve konuşmasının tarihçesini ve insanlar ile bilgisayarların dil kullanımındaki farklar hakkında bir konuşma yapmıştır. Birkaç yıl önce bir grup insan Facebook üzerinde birkaç sohbet botu geliştirdi ve onları birbirleriyle konuşturdular. Ardından sohbet botları, konuşma şekillerini geliştirmeye başladı ve bu, gerçekten çok tuhaf hale gelmeye başladı: Botlar konuşmaya İngilizce kelimelerle başladılar, ancak dilbilgisi zamanla değişti ve sohbet botları gerçekten İngilizce cümleler kullanmamaya başladı. Bu noktada geliştiriciler, araştırmacılar ve Facebook, "Bu da nedir, bu hiç İngilizce gibi görünmüyor" dedi. Ancak ilginç bir şekilde, sohbet botları hâlâ araştırmacıların istediklerini yapabiliyorlardı. Araştırmacıların istedikleri şey, bir sohbet botunun bir insanla müzakere yapabilmesini sağlamaktı. Bunun için zilyon denilebilecek kadar çok insanı, "Ben üç top is...

  Dünya çapındaki üniversiteler, Allen Enstitüsü gibi kuruluşlar, Google ve Facebook’un dahil olduğu teknoloji şirketleri yapay zekâ üzerine büyük araştırmalar yürütüyorlar. Muhtemelen bu araştırmaların nihayetinde, fareler veya köpekler gibi bilişsel olarak karmaşık bir yapay zekâya yakında sahip olacağız. Şimdi, bu yapay zekâların, genellikle hayvanlara verdiğimiz etik korumaları, hangi şartlar altında vereceğimiz ve vereceğimiz bu korumayı hak edip edemeyeceklerini düşünmeye başlamanın zamanıdır. “Yapay zekâ hakları” veya “robot hakları” tartışmalarına, insanî veya üstün-zekâ yapay zekâlara -Star Trek'ten android Data veya Westworld'den Dolores gibi- ne tür etik yükümlülükler uygulamamız gerektiğine dair sorular hâkimdir. Ancak bu şekilde düşünmek yanlış yerden başlamaktır ve bunun ciddi ahlaki sonuçları olabilir. İnsan benzeri ahlaki düşünceyi hak eden insanî zarafete sahip bir yapay zekâ oluşturmadan önce, insandan biraz daha az ahlakî olan, insandan daha az etik olanı hak...

Solipsizm (tekbencilik), “Var olan tek zihin benim.” ya da “Benim zihinsel durumlarım var olan tek zihinsel durumlardır.” görüşü olarak ifade edilir bazen. Hâlbuki nükleer bir faciadan kurtulan tek kişi, tekbenci olmadan da bu önermelerden herhangi birine gerçekten inanabilir. Bu nedenle solipsizmi prensipte şöyle bir doktrin olarak kabul etmek daha yerinde olur: ‘‘Varoluş, benim varlığım ve zihinsel durumlarımdır.’’ Varoluş deneyimlediğim fiziksel nesneler, diğer insanlar, olaylar ve süreçler, genel anlamda içinde başkalarıyla birlikte var olduğum uzay ve zamanın bir bileşeni olarak kabul edilebilecek her şeydir ve onu ister istemez bilincimin bir parçası olarak yorumlarım. Bir solipsist için mesele yalnızca kendi düşüncelerinin, deneyimlerinin ve duygularının, var olan tek olası gerçek düşünceler, deneyimler ve duygular olduğuna inanması değildir. Solipsist kişi, kendisininkinden başka düşüncelerin, deneyimlerin ve duyguların olabileceği varsayımına bir anlam veremez. Yani gerçek bir...

Giriş Bir aşçı hayvanlara zulüm ile suçlandı. Aşçı, sıcak tabağa acı içinde bükülüp kıvranan canlı karidesler koymuştu. Davası düştü, çünkü karideslerin acı çekip çekmediği hususunda uzman görüşü almak imkansızdı. Karideslerin davranışları, gerçekten acı çektiklerini düşünmeyi kolaylaştırmış olsa da belki de davranıştan daha fazla bir şey yoktu – belki de gerçekten bir lastik bandın gevşeyip bükülmesinden daha fazla herhangi bir duyguya sahip değillerdi. Belki de karidesler için daha fazla bir şey yoktu. Bu alanda bir ilerleme kat edebilir miyiz? Bence edebiliriz, baştan çıkarıcı ama radikal biçimde yanlış düşünme yollarına direnmemiz şartıyla. Zombilerin felsefi düşüncesi, garip olmasına rağmen oldukça önemli ve bu tartışmaların en dramatik tezahürüdür. Fizikalizmin hatasının zombilerin görünme ihtimalini gerektirdiği iddia eden bu görüşe göre söylenecek çok şey var. Daha da önemlisi, zombi fikrinin temelde yanlış bir bilinç anlayışını yansıttığını ve çok yanlış yönlendirilmiş bir kur...

Editör Notu:  ”Bilinç Neden Bir Yanılsama Olamaz?” adlı okumakta olduğunuz bu metin  Aykut Alper Yılmaz  tarafından Beytulhikme An International Journal of Philosophy 12:1 (2022) için yazılmış olup, sayın Yılmaz’dan aldığımız izin doğrultusunda sitemize Derya Yıldız tarafından uyarlanmıştır. Keyifli okumalar. Öz: Pek çok kimseye göre bilincin varlığı yadsınamayacak kadar açıktır. Fakat onun ne olduğunu veya niçin ortaya çıktığını anlamak ise tam tersine oldukça zordur. Günümüzde bilinci anlama çabaları ve onun hakkında üretilen pek çok teori olsa da bu konuda bir uzlaşmadan bahsetmek mümkün değildir. Ancak, kimi felsefecilere göre, bilinci açıklama çabalarının karşılaştığı zorluklar, aslında ortada açıklanacak bir şeyin olmamasından kaynaklanmaktadır. Diğer bir ifadeyle, ortada açıklanacak bir bilinç yoktur ve bu nedenle de onu açıklamaya çalışmak, olmayan bir şeyi göstermek için uğraşmaya benzer. Ben, bu çalışmada, öncelikle, geçtiğimiz yüzyılın ikinci yarısında önemli ...